Archive for the ‘اقتصادي’ Category

پاراگرافی ازکتاب آزادی انتخاب

می 10, 2007

milton-friedman.jpg

این روزها مشغول خواندن کتاب  آزادی انتخاب  پروفسور میلتون فریدمن بودم، حیفم اومد که پاراگرافی از این کتاب را برای مرور دوباره دوستان نگذارم.

“هیچ اقدام دیگری به اندازه تجارت کاملآ آزاد  نمی تواند به گسترش آزادی چه در داخل و چه در خارج آمریکا کمک کند . به جای انکه به دولتهای خارجی اعانه بدهیم، آنهم زیر پوشش کمک اقتصادی – و با این کار مروج سوسیالیزم باشیم- وباز در همان حال  برای ورود کالاهایی که آنان می سازند محدودیت وضع کنیم و با این کار مانع تجارت آزاد گردیم ، می توانیم موضعی اصولی و یکدست اختیار کنیم. می توانیم به بقیه جهان بگوییم:

ما به آزادی اعتقاد داریم، و در عمل هم بر اساس آن اقدام کنیم. ما نمیتوانیم شما را مجبور کنیم آزاد باشید ، ولی میتوانیم نهایت همکاری خود را در شرایط مساوی تقدیم همه کنیم. بازارهای ما بی هیچ تعرفه یا محدودیتی دیگر به روی شما باز است . هر چه می خواهید یا می توانید در اینجا بفروشید . هر چه می خواهید یا می توانید از اینجا بخرید. از این طریق است که همکار میان افراد میتواند جهانگیر و آزاد باشد.

منبع:کتاب آزادی انتخاب  اثر میلتون فریدمن، ترجمه حسین حکیم زاده جهرمی ،نشر پارسی ،1367

اتو بیوگرافی پروفسور میلتون فریدمن  از زبان خودش

كاهش دستوري نرخ بهره تعادل را به هم ميزند

آوریل 25, 2007

interest_rate.jpg

موضوع جالبی است که در گفتگو با آقای دکتر طبیبیان تشریح شده است و در مجله شهروند به چاپ رسیده که البته در سایت رستاک هم درج شده است.

از اينجا شروع كنيم كه اساسا نرخ بهره يا نرخ سود بانكي چيست و اين نرخ، نمايشگر چه پارامترهاي اقتصادي است؟

آنچه كه در اقتصاد نرخ بهره مي‌ناميم، قيمتي فوق‌العاده مهم است، چراكه وقتي صحبت از قيمت كالاهاي معمولي مثل قيمت ميوه، خوراك يا پوشاك مي‌كنيم نسبت معامله مقادير اين كالاها را با هم قيمت مي‌گوئيم. در واقع قيمت اقتصادي كالاها و خدمات قيمت نسبي است. هر قيمتي كه در اقتصاد وجود دارد، نسبي است. وقتي مي‌گوييم يك كيلو سيب 1000 تومان و يك كيلو پرتقال 2000 تومان است، يعني قيمت هر كيلو پرتقال دو كيلو سيب است. در واقع قيمت نسبي است كه در اقتصاد تعيين كننده است، يعني قيمت 1 به 2 بين سيب و پرتقال تعيين‌كننده تخصيص منابع است. بنگاه‌هاي اقتصادي (توليدكنندگان) و مصرف‌كنندگان وقتي مي‌خواهند در مورد توليد، خريد و مصرف تصميم بگيرند، به قيمت‌هاي نسبي نگاه مي‌كنند. اگر ما ببينيم كه گوشت به نسبت از تخم‌مرغ گران‌تر است، گوشت كمتر خريداري مي‌كنيم. يا اگر برنج نسبت به نان گران شود، برنج كمتر مصرف مي‌كنيم. پس قيمت‌ها در اقتصاد نسبي هستند و در اقتصاد به‌غير از قيمت نسبي قيمتي نداريم. در شرايط موجود نيز كه قيمت‌ها را براساس واحد پول بيان مي‌كنيم، در واقع خود پول را مبنا قرار مي‌دهيم. يعني وقتي مي‌گوييم قيمت سيب 2000 تومان است، منظور اين است كه نسبت قيمت سيب به واحد پول 2000 است.

از طرف ديگر، نرخ بهره، قيمتي است كه يك اثر تاثيرگذار بسيار مهم بر روابط بين زماني مي‌گذارد. يعني تعيين‌كننده مصرف و پس‌انداز (مصرف حال و مصرف آينده) است. در نتيجه اين نرخ بهره است كه نه تنها يك پارامتر منعكس‌كننده شرايط حال براي عرضه و تقاضاي پس‌انداز است، بلكه از آنجا كه پس‌انداز تصميمي است كه براي به تعويق انداختن مصرف اتخاذ مي‌شود، يك پيوند بين حال و آينده نيز هست. به همين دليل در 40 – 30 سال اخير اقتصاددان‌ به اين نتيجه رسيده‌اند كه نرخ بهره‌ داراي اهميت زيادي است بيش ار آنچه قبلآ تصور مي شد و به همين دليل تحقيقات در مورد آن فزوني يافته است.

در مقاله‌ مهمي كه فون نيومن درباره تعادل و رشد نوشته است نشان داده كه نرخ بهره قيمت تعيين‌كننده براي حركت اقتصاد در مسير رشد بهينه است. با مخدوش كردن نرخ بهره حركت اقتصاد مخدوش و از مسير بهينه رشد منحرف مي‌شود.

مطلب کامل را اینجا بخوانید.

آزادی اقتصادی عین عدالت است

آوریل 15, 2007

freedom.jpg

عنوان مطلبی است از استاد فرزانه دکتر غنی نژاد در باب آزادی اقتصادی و دخالتهای بیهوده دولتها در اقتصاد که در سایت رستاک درج شده است.

در افكار عمومي و به ويژه نزد روشنفكران آزادي اقتصادي ارج و قربي همانند آزادي سياسي ندارد. آزادي اقتصادي اغلب به مثابه آزادي غارت و استثمار تلقي مي‌شود. روشنفكران چپ‌گرا تاكيد مي‌ورزند كه دولت وظيفه دارد در روابط اقتصادي ميان مردم
دخالت كند و اجازه ندهد كه آزادي اقتصادي به بهره‌كشي و ظلم منتهي گردد. سياستمداران كه هميشه به طور طبيعي درصدد حداكثر كردن قدرت خود هستند از اين رويكرد روشنفكرانه به عنوان ابزاري براي توجيه بسط قدرت خود سود مي‌برند. تفكيك دو مفهوم آزادي سياسي و اقتصادي و مقابل هم قرار دادن آنها و از ابداعات ايدئولوژي‌هاي چپ‌گرايانه است موجب سوء‌تفاهم درباره درك مفهوم آزادي به طور كلي و راه‌هاي تحقق بخشيدن به آن شده است. واقعيت اين است كه آزادي قابل تفكيك به وجوه متضاد و متناقض نيست بلكه كل يك پارچه و سازگاري است كه در عرصه‌هاي مختلف زندگي اجتماعي انسان‌ها شكل‌هاي گوناگوني مي‌تواند پيدا كند. آزادي‌هاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و غيره همگي بر يك پايه استوار است و آن حق مالكيت و انتخاب فردي انسانهاست. هر انساني مالك جان و مال خود است. حق بهره جستن از اين مالكيت يا به سخن ديگر حق انتخاب در فعاليت‌هاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي و غيره را آزادي مي‌نامد. البته ترديدي نبايد داشت كه حق مالكيت فردي يك نهاد اجتماعي است و استقرار و تضمين آن نيازمند قواعد (قوانين) كلي يا همه شمول است.

مطلب کامل را اینجا بخوانید.